Posts

ดามกระดูกสะโพกไปแล้ว ทำไมกลับมาปวดจนเดินไม่ได้ในวัย 89

Image
  ผ่าตัดดามสะโพกมาแล้วหลายปี แต่จู่ๆ ก็กลับมาปวด ขยับขาขวาไม่ได้ ลุกจากเตียงเองไม่ไหว ต้องนั่งรถเข็นทั้งวัน คุณยายวัย 80 กว่า เคยหักสะโพกแล้วผ่าตัดดามไว้เมื่อหลายปีก่อน ปีนี้กลับมาปวดอีก หมอบอกว่าเหล็กที่ดามเลื่อนตัว ท่านกลัวการผ่าตัดอีกครั้งในวัยนี้ ลูกหลานถามว่า จะปล่อยให้แม่นอนติดเตียงไปเลยหรือ บทความนี้อธิบายว่า ทำไมเหล็กที่ดามถึงล้าได้ และมีทางเลือกการรักษาแบบไหนที่ช่วยให้กลับมาเดินได้อีกครั้ง ครับ ―――――――――――――――――――――――― ดามกระดูกสะโพกไปแล้ว ทำไมกลับมาปวดจนเดินไม่ได้ในวัย 89 ―――――――――――――――――――――――― หลายคนเข้าใจว่า เมื่อผ่าตัดดามกระดูกสะโพกที่หักไปแล้ว เรื่องก็ควรจบ กระดูกติด เดินได้ กลับไปใช้ชีวิตตามเดิม แต่ความจริงที่หลายคนไม่รู้คือ เหล็กและสกรูที่ใช้ดามกระดูกนั้น ไม่ได้อยู่กับเราตลอดไปอย่างมั่นคงเสมอ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่กระดูกบางลง บางครั้งเหล็กดามก็ "ล้า" และตัวสกรูก็เคลื่อนตำแหน่งได้ จนกลายเป็นต้นเหตุของความปวดรอบใหม่ มีคุณยายท่านหนึ่ง (เป็นเรื่องสมมติเพื่อการเรียนรู้) อายุ 80 กว่าปี เมื่อหลายปีก่อนท่านลื่นล้มในห้องน้ำ กระดูกสะโพกข้างขวาหัก หมอผ่าตัดดามกระดูกด้...

ผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกมาแล้ว... จะกลับมาเดินได้ปกติเมื่อไหร่? และต้องดูแลตัวเองอย่างไรไม่ให้ข้อหลุด?"

Image
  ผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกมาแล้ว... จะกลับมาเดินได้ปกติเมื่อไหร่? และต้องดูแลตัวเองอย่างไรไม่ให้ข้อหลุด?" "คุณหมอคะ ผ่าตัดเสร็จแล้วป้าจะลุกเดินได้เลยไหม? แล้วถ้าเผลอนั่งเก้าอี้เตี้ยๆ ข้อสะโพกเทียมที่เพิ่งใส่ไปมันจะหลุดออกมาไหมคะ?" นี่คือคำถามยอดฮิตที่ผมมักจะได้รับจากคนไข้และลูกหลานเสมอหลังจากที่การผ่าตัดผ่านพ้นไปด้วยดี ความกังวลใจหลังผ่าตัดเป็นเรื่องปกติครับ เพราะหลายคนกลัวว่า "ของใหม่" ที่อยู่ในตัวเราจะพังหรือหลุดง่าย แต่ในความเป็นจริงแล้ว หากเรารู้วิธีการดูแลตนเองที่ถูกต้อง ข้อสะโพกเทียมนี้จะกลายเป็น "ขาคู่ใหม่" ที่ช่วยให้เรากลับไปใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขอีกครั้งครับ เรื่องเล่าจากคนไข้: ป้าแดงกับชีวิตใหม่หลังเปลี่ยนข้อสะโพก ป้าแดง อายุ 68 ปี อดีตข้าราชการครูที่เกษียณแล้ว ป้าแดงมีปัญหาข้อสะโพกเสื่อมรุนแรงจนเดินกะเผลกมานานกว่า 2 ปี ปวดจนนอนไม่หลับ และไม่กล้าออกไปไหนเพราะกลัวล้ม หลังจากปรึกษากับครอบครัว ป้าแดงตัดสินใจรับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม ในวันแรกหลังผ่าตัด ป้าแดงยังไม่กล้าขยับตัว เพราะกลัวแผลปริและกลัวข้อหลุด แต่ด้วยความช่วยเหลือของทีมนักกายภ...

อายุแค่ 35 แต่ "ข้อสะโพกตาย" หมอบอกว่ายังเด็กเกินไปที่จะผ่า... จริงหรือ?

Image
  อายุแค่ 35 แต่ "ข้อสะโพกตาย" หมอบอกว่ายังเด็กเกินไปที่จะผ่า... จริงหรือ? "คุณหมอครับ ผมพึ่งอายุ 35 เอง แต่ตอนนี้เดินกะเผลก ปวดจนไปทำงานไม่ไหว พึ่งพายาแก้ปวดทุกวัน หมอบางที่บอกว่าผมยังอายุน้อยเกินไปที่จะผ่าเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม ให้ทนไปก่อนจนกว่าจะอายุ 50... ผมต้องทนปวดแบบนี้ไปอีก 15 ปีจริงๆ หรือครับ?" นี่คือเสียงสะท้อนที่เจ็บปวดจากคนไข้กลุ่มโรค  AVN (Avascular Necrosis)  หรือ  "โรคหัวกระดูกสะโพกขาดเลือด"  ครับ โรคนี้มักเล่นงานคนวัยทำงานช่วงอายุ 30-50 ปี ซึ่งเป็นวัยที่ต้องเป็นเสาหลักของครอบครัว คำถามคือ "ความเชื่อ" ที่ว่าต้องรอให้แก่ก่อนถึงจะผ่าได้ ยังเป็นความจริงในโลกการแพทย์ปี 2026 หรือไม่? วันนี้เรามาหาคำตอบกันครับ ทำไมหมอถึง (เคย) บอกว่าอย่าเพิ่งผ่า? ในอดีต (เมื่อ 20-30 ปีก่อน) เหตุผลที่หมออยากให้รอก่อนมี 2 ข้อหลักครับ: วัสดุยังไม่ทนพอ:  ข้อเทียมสมัยก่อนใช้พลาสติกแบบเก่า ซึ่งสึกหรอง่าย ถ้าใส่ตอนอายุ 35 พออายุ 45 ข้อก็อาจจะหลวมจนต้องผ่าซ้ำ ซึ่งการผ่ารอบสอง (Revision) นั้นยากและซับซ้อนกว่ารอบแรกมาก กลัวข้อหลวม:  กิจกรรมของคนอายุน้อยมีเยอะกว่าคนแ...

ผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม... อยู่ได้กี่ปี?" คำถามคาใจที่คนไข้ทุกคนต้องถามหมอ

Image
  ผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม... อยู่ได้กี่ปี?" คำถามคาใจที่คนไข้ทุกคนต้องถามหมอ "คุณหมอคะ ถ้าแม่ผ่าเปลี่ยนข้อสะโพกตอนนี้ อีก 10 ปีต้องมาผ่าซ้ำไหม? แล้วถ้ามันพังตอนแม่อายุ 80 จะทำยังไง?" นี่คือประโยคคลาสสิกที่ผมได้ยินแทบทุกวันในห้องตรวจครับ ความกังวลเรื่อง "อายุการใช้งาน" ของข้อเทียมเป็นเรื่องใหญ่ เพราะไม่มีใครอยากเจ็บตัวซ้ำสอง หลายคนกลัวจนยอมทนปวด เดินกะเผลก ใช้ชีวิตลำบาก เพียงเพราะกลัวว่าข้อเทียมจะอยู่ได้ไม่นาน วันนี้ผมจะมาไขข้อข้องใจแบบหมดเปลือก ด้วยข้อมูลทางการแพทย์ล่าสุดที่อาจจะทำให้คุณเปลี่ยนความคิดไปเลยครับ ความจริงที่เปลี่ยนไป: ข้อสะโพกเทียม 2026 ไม่เหมือนเดิมแล้ว ถ้าเป็นสมัยก่อน หมอมักจะบอกว่า "ประมาณ 10-15 ปีก็เก่งแล้ว" แต่เชื่อไหมครับว่าปัจจุบันด้วยเทคโนโลยีวัสดุศาสตร์ที่ก้าวหน้าไปไกลมาก ผลการศึกษาในผู้ป่วยจำนวนมหาศาลพบว่า: กว่า 90-95% ของผู้ป่วยที่ผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมในปัจจุบัน สามารถใช้งานได้นานเกิน 20-25 ปี และมีโอกาสสูงมากที่จะอยู่ติดตัวเราไปตลอดชีวิตโดยไม่ต้องผ่าซ้ำครับ เหตุการณ์จริงที่ผมเจอคือ คุณลุงวัย 70 ปีท่านหนึ่ง ผ่าไปเมื่อ ...

ทำไมผ่าตัดเปลี่ยนสะโพกมา 2 อาทิตย์แล้วยังปวดร้าว? เจ็บตอนลุกจากเตียงคือสัญญาณอันตรายหรือแค่เรื่องปกติ?

Image
  ทำไมผ่าตัดเปลี่ยนสะโพกมา 2 อาทิตย์แล้วยังปวดร้าว? เจ็บตอนลุกจากเตียงคือสัญญาณอันตรายหรือแค่เรื่องปกติ? เพิ่งผ่านการผ่าตัดใหญ่มาได้ไม่นาน หลายคนคงคาดหวังว่าตื่นมาแล้วจะเดินเหินได้สะดวกเหมือนได้ขาใหม่ทันที แต่ความจริงในช่วง 2 สัปดาห์แรก มักจะเป็นช่วง "วัดใจ" ของคนไข้และญาติมากที่สุดครับ "คุณหมอคะ ทำไมมันปวดขนาดนี้?" เสียงจากคนไข้หลังเตียง "คุณหมอคะ ป้าเพิ่งผ่าสะโพกมาได้ 14 วันเอง ตอนนอนนิ่ง ๆ ก็พอไหว แต่พอจะขยับตัวลงจากเตียงเท่านั้นแหละ มันปวดแปลบจนน้ำตาซึม แถมเวลานอนหงายยังรู้สึกปวดร้าวไปทั้งขาเลยค่ะ แบบนี้แผลข้างในมันอักเสบ หรือสะโพกที่ใส่ไปมันหลุดหรือเปล่าคะ?" นี่เป็นคำถามยอดฮิตที่ผมเจอในห้องตรวจบ่อยมากครับ หมอเข้าใจความกังวลนี้นะครับ เพราะการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมคือการนำส่วนที่เสื่อมออกแล้วแทนที่ด้วยโลหะหรือเซรามิก ร่างกายเรากำลังอยู่ในช่วง "ปรับตัว" ครั้งใหญ่ครับ ทำความเข้าใจ... ทำไมถึงยังปวด? การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม (Total Hip Arthroplasty) ไม่ใช่แค่เรื่องของกระดูกครับ แต่มันเกี่ยวข้องกับกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อรอบ ๆ ทั้งหมด กล้าม...

เปลี่ยนสะโพกได้ 3 เดือน น้ำหนัก 117 กิโลฯ อยาก “สควอช” ลดพุงทำได้ไหม? คำตอบจากหมอกระดูกที่คนน้ำหนักตัวเยอะต้องฟัง

Image
  เปลี่ยนสะโพกได้ 3 เดือน น้ำหนัก 117 กิโลฯ อยาก “สควอช” ลดพุงทำได้ไหม? คำตอบจากหมอกระดูกที่คนน้ำหนักตัวเยอะต้องฟัง “หมอครับ ผมเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมมาจะครบ 3 เดือนแล้ว แผลหายดี เดินได้คล่องขึ้น แต่ปัญหาใหญ่ตอนนี้คือ น้ำหนักตัวผมปาเข้าไป 117 กิโลฯ! หมอเจ้าของไข้บอกให้ลดด่วน ผมเลยอยากฟิตหุ่นครับ อยากถามว่าผมทำท่า ‘สควอช’ (Squat) แบบลุกนั่งย่อเข่าได้ไหมครับ จะได้เบิร์นไขมันเยอะๆ” นี่คือคำถามที่ฟังดูเหมือนธรรมดา แต่แฝงไปด้วย “ความเสี่ยงระดับ 10” ครับ ความตั้งใจที่จะลดน้ำหนักของคุณคือสิ่งที่ยอดเยี่ยมมาก และหมอขอชื่นชมจากใจจริง เพราะน้ำหนักตัวคือศัตรูหมายเลข 1 ของข้อสะโพกเทียม แต่... การเลือก “ท่าออกกำลังกาย” ผิดเพียงท่าเดียว อาจทำให้ข้อสะโพกที่เพิ่งผ่ามา “หลุด” หรือ “สึกหรอ” ก่อนเวลาอันควรได้ โดยเฉพาะในช่วง 3 เดือนแรกที่เป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญ บทความนี้ หมอเก่งจะมาวางแผนการลดน้ำหนักฉบับ “Save ข้อสะโพก” สำหรับคนน้ำหนักตัวเยอะ ให้คุณผอมลงได้อย่างปลอดภัย โดยที่ข้อสะโพกยังอยู่ดีไปอีก 20 ปีครับ ความจริงเรื่อง “สควอช” (Squat) กับ “ข้อสะโพกเทียม” คำถามที่คุณถามมาว่า “ทำท่าสควอช แบบนั่งย่อ...

ข้อสะโพกเทียมอยู่ได้กี่ปี? และทำอย่างไรให้ “อะไหล่ชิ้นใหม่” นี้ อยู่กับเราไปตลอดชีวิต

Image
​ ข้อสะโพกเทียมอยู่ได้กี่ปี? และทำอย่างไรให้ “อะไหล่ชิ้นใหม่” นี้ อยู่กับเราไปตลอดชีวิต “หมอครับ ถ้าผมผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกตอนนี้ อีก 10 ปีผมต้องกลับมาผ่าใหม่ใช่ไหมครับ? ผมกลัวเจ็บตัวสองรอบครับหมอ” นี่คือคำถามยอดฮิตที่หมอได้รับแทบทุกวันจากคนไข้ที่กำลังตัดสินใจผ่าตัดครับ ความเชื่อเดิมๆ ที่ว่า “ข้อเทียมมีอายุแค่ 10 ปี” ทำให้หลายคนกังวล ไม่กล้าผ่าตัด ยอมทนเจ็บ ยอมเดินกะเผลก จนคุณภาพชีวิตแย่ลง หมอเข้าใจความกังวลนี้ดีครับ การผ่าตัดใหญ่ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ ใครๆ ก็อยากทำทีเดียวแล้วจบ ไม่อยากเข้าห้องผ่าตัดบ่อยๆ ใช่ไหมครับ? วันนี้หมอมีข่าวดีและข้อมูลล่าสุดทางการแพทย์มาเล่าให้ฟังครับ ว่าเทคโนโลยีในปี 2024 นี้ ทำให้ข้อสะโพกเทียม “อึด ถึก ทน” กว่าสมัยก่อนมาก และถ้าเรารู้วิธีดูแลรักษาที่ถูกต้อง “อะไหล่ชิ้นนี้” อาจจะอยู่คู่กับเราไปได้นานกว่า 20-25 ปี หรืออาจจะตลอดชีวิตเลยทีเดียวครับ ความจริงเรื่องอายุขัย: ข้อสะโพกเทียมอยู่ได้นานแค่ไหน? ถ้าเราย้อนเวลากลับไปเมื่อ 20-30 ปีก่อน คำว่า “อยู่ได้ 10 ปี” อาจจะเป็นเรื่องจริงครับ เพราะสมัยนั้นวัสดุยังไม่ทนทานเท่าตอนนี้ พลาสติกที่ใช้รองข้อสึกหรอเร็ว แต่ในปัจจุบัน ...